فکر کردن به مجموعه ای از احساسات به عنوان دوست و نه دشمن، کیفیت زندگی ما را بهبود می بخشد.
وقتی نوجوان بودم، اعلام کردم که مادربزرگم را دوست ندارم. مادرم نه فقط به خاطر گفتن چنین چیزی بلکه به خاطر احساسی که نسبت به مادرش داشتم سرزنشم کرد. این موضوع باعث می شد مادرم مرا فرد وحشتناک و بدی در نظر بگیرد. او این را باور کرد و از آن به بعد سعی کردم احساسم را به او نگویم .
باورهایی که ما در مورد احساساتمان داریم، خواه احساس کنیم که احساسمان خوب یا بد، قابل کنترل یا غیرقابل کنترل، مفید یا مضر هستند، عمیقاً بر زندگی و روابط ما تأثیر می گذارد. این موضوع یکی از مباحث داغی است که دانشمندان حوزه علوم رفتاری و روانشناسی را به خود مشغول کرده است. به نحوی که در سال 2020 مجله Frontiers in Psychology یک شماره کامل را به باورهای روزمره درباره احساسات اختصاص داد.
چرا الان این همه اتفاق می افتد؟ جیمز جی گراس، روانشناس دانشگاه استنفورد، می گوید که همه اینها با علاقه فزاینده به واکنش ما به حالات روحی و پاسخ های استرس همراه است. او میگوید: «من فکر میکنم این علاقهای که در چند دهه گذشته به بررسی نقش باورها در مورد احساسات برانگیخته شده است، با این همهگیری بزرگتر شده است. فکر میکنم آگاهی روزافزونی از اینکه بسیاری از ما چقدر مضطرب، افسرده و تحت استرس هستیم، وجود دارد.» او خاطرنشان می کند که بین باورها در مورد کنترل پذیری احساسات و استفاده از راهبردهای تنظیم هیجان برای کاهش اضطراب و افسردگی، پیوند قوی وجود دارد.

تنها در چند سال گذشته، نظریهپردازیهای پیشرفته بیشتر بر پیوند بین باور و احساسات متمرکز شدهاند. و تحقیقات تجربی جدید به بررسی تأثیرات باورهای خاص پرداخته است. برای شروع، تعدادی از روانشناسان مقیاس های خودگزارشی ایجاد کرده اند. به عنوان مثال، پرسشنامه باورهای عاطفی از افراد می پرسد که چقدر با جملاتی مانند “عواطف منفی استفاده بسیار کمی دارد” و “مهم نیست افراد چقدر تلاش می کنند، نمی توانند احساسات مثبت خود را تغییر دهند” موافق هستند.
مقیاس دیگر، باورهای فردی در مورد احساسات (IBAE)، بر تغییرات ذهنیتری مانند «نمیخواهم اعتراف کنم که احساسات خاصی دارم – اما میدانم که آنها را دارم» و «اگر به خودم اجازه بدهم برخی از این احساسات را داشته باشم» تمرکز دارد. می ترسم کنترل خود را از دست بدهم.»
جنیفر ویلوکس، یکی از خالقان IBAE و روانشناس بالینی دانشگاه آرکانزاس، این پرسشنامه را در درمان مفید می داند. برای مثال، اگر مردم فکر می کنند که باید احساسات خود را خصوصی نگه دارند، ممکن است این احساسات را حتی در درمان آشکار نکنند. او می گوید اگر چنین است، آنها نمی توانند روی تغییر احساسات کار کنند.
چنین باورهایی مهم است. تحقیقات نشان میدهد کسانی که تصور میکنند میتوانند احساسات خود را اصلاح کنند، بهزیستی روانشناختی بیشتری را هم در کوتاهمدت و هم در بلندمدت تجربه میکنند. برای مثال، اگر احساس غمگینی یا عصبانیت می کنند، می توانند از یک استراتژی تنظیم هیجان مانند ارزیابی مجدد شناختی برای کاهش احساسات دردناک خود استفاده کنند.
این تکنیک محبوب که با نام های مختلف چارچوب بندی مجدد، ارزیابی مجدد یا تجدید نظر نامیده می شود، مؤثر واقع شده است. برای مثال، دانشآموزی که از نمره پایین خود ناراحت است، میتواند به خود یادآوری کند که برای آن امتحان زیاد مطالعه نکرده است، اما اگر دفعه بعد بیشتر مطالعه کند، احتمالاً بهتر خواهد بود. کارمندی که ترفیع نشده است ممکن است در نظر بگیرد که چگونه پیشرفت یک همکار با سابقه بیشتر منصفانه بوده است. نتیجه این است که احساسات دردناک کمتری مانند غم و اندوه، خشم یا شرم وجود دارد.
یکی دیگر از رویکردهای موثر، یادگیری پذیرش احساسات بدون قضاوت کردن آنها است. برت کیو فورد، روانشناس دانشگاه تورنتو، در مجموعه ای از مطالعات که پذیرش و سلامت عاطفی کلی را دنبال می کند، نشان داد که پذیرش احساسات منفی منجر به سلامت روانی بیشتر می شود. از مردم خواسته شد که به مدت دو هفته یک دفتر خاطرات روزانه داشته باشند. هر شب آنها در مورد استرس زاترین رویداد آن روز و در مورد پاسخ های خود در آن زمان و پس از آن فکر می کردند. شش ماه بعد، «پذیرندگان» افسردگی و اضطراب کمتری داشتند و به طور کلی بهزیستی بیشتری داشتند.
در یک مطالعه آزمایشگاهی مرتبط، میزان پذیرش در مقابل قضاوت احساسات افراد مورد سنجش قرار گرفت. سپس از هر یک خواسته شد که آماده شود و سخنرانی کند، فورد میگوید: «روشی که زمان زیادی برای القای استرس در آزمایشگاه وجود دارد». او می گوید که هر چه سطح پذیرش آنها بالاتر باشد، کمتر احساس اضطراب، استرس و نگرانی می کردند.
در حالی که پذیرفتن احساسات شما سالم است، شاید بهتر باشد که آنها را به عنوان دوست به جای دشمن در نظر بگیرید. یک آزمایش نشان داد که افرادی که در مواقع پریشانی، احساسات خود را مفیدتر از مضر میدانستند، از استراتژیهای مؤثری برای تعدیل احساسات خود استفاده میکردند، واکنشپذیری فیزیولوژیکی کمتری در طول یک رویداد استرسزا (تماشای یک فیلم آزاردهنده) نشان دادند و بهزیستی کلی بیشتری داشتند.
کدام احساسات را به عنوان بزرگترین دوستان خود می بینیم؟ شاید تعجب آور نباشد که مردم تمایل دارند احساسات مثبت را نسبت به احساسات منفی ارزش قائل شوند. شادی را در نظر بگیرید: این فرض فراگیر در ایالات متحده وجود دارد که دوران کودکی یک زمان طبیعی شاد است و شادی کودکان باید اولویت والدین آنها باشد. در یک نظرسنجی اخیر، 73 درصد از والدین آمریکایی شادی را به عنوان هدف اصلی در تربیت فرزندان ارزیابی کردهاند، در حالی که کانادا و فرانسه آن را حتی بالاتر از این ارزیابی کردهاند. در هند تنها 49 درصد از والدین شادی را بسیار بالا ارزیابی کردند، در حالی که 51 درصد موفقیت را در اولویت قرار دادند. مکزیکی ها نیز بیشترین ارزش را برای موفقیت قائل بودند، در حالی که والدین چینی رتبه اول سلامت را داشتند.

پیتر استرنز، مورخ دانشگاه جورج میسون، میگوید: با این حال، این اعتقاد در مورد شادی، که برای بسیاری از ما بدیهی به نظر میرسد، تا اواخر قرن نوزدهم در ایالات متحده وجود نداشت. قبل از آن زمان، 30 تا 50 درصد از کودکان قبل از پنج سالگی میمردند و کودکان بسیار خردسال همیشه به کار مشغول میشدند، گاهی اوقات در کارهای سخت.
استرنز میگوید تعهد معاصر ما به شادی دارای جنبههای منفی است، «مثلاً در پیچیدهتر کردن واکنشها به ناراحتی کودکانه». همانطور که روانشناسان اشاره می کنند، احساسات منفی کارکردهای مهمی دارند. برای مثال، ترس ممکن است احساس بدی داشته باشد، اما به ما کمک می کند از خطر دوری کنیم. والدینی که بسیار خوشبین هستند ممکن است نسبت به دویدن کودک نوپای خود در خیابان کمتر هوشیار باشند. خشم ما را برمی انگیزد تا با کسانی که اهداف یا امنیت ما را تهدید می کنند مقابله کنیم.
در واقع، کسانی که متقاعد شده اند که احساسات منفی کاربرد دارد، می توانند از آنها استفاده کنند. یک مطالعه کلاسیک توسط مایا تامیر، روانشناس و همکارش، با عنوان «وقتی که انتظار می رود یک احساس نتیجه مثبت داشته باشد» این را نشان میدهد. در یک مطالعه آزمایشگاهی، محققان نشان دادند که افرادی که خشم را در یک مذاکره خصمانه مفید میدانستند – مذاکرهای که صاحبخانه قصد داشت اجارهای معوقه را از مستاجر دریافت کند – اگر از قبل خشم خود را برانگیختند، امتیازات بیشتری در چانهزنی گرفتند.
شاید مهمتر از همه، اعتقادات ما در مورد احساسات – خودمان و دیگران – به شدت بر نزدیکترین روابط ما تأثیر میگذارد. در تحقیقات جدید، آنجلا ام. اسمیت، دانشجوی دکترای روانشناسی دانشگاه تورنتو و همکارانشان، از آزمودنیها خواستند روایت اول شخص را بخوانند که تجربیات شخصی افسردگی را توصیف میکند. سپس از شرکتکنندگان خواسته شد تصور کنند که این شخص فردی است که میشناسند و از فهرستی از پاسخهای احتمالی به این همکلاسی یا همسایه انتخاب کنند. این مطالعه نشان داد افرادی که فکر میکردند احساسات متغیر هستند، نسبت به فرد افسرده احساس منفی بیشتری داشتند و کمتر از او حمایت میکردند.
اگرچه علم باورهای عاطفی در روابط تازه شروع شده است، کارشناسان می گویند ما هر روز شاهد این پویایی هستیم. گراس استنفورد می گوید بسیاری از مردم متقاعد شده اند که خشم برای روابط سمی است. یک فرد متاهل با این اعتقاد ممکن است خشم خود را فرو نشاند و مسائل مهمی را که به شیوههای سازنده بیان میشود و میتواند ازدواجشان را بهبود بخشد، آشکار نکند. گراس پیشنهاد میکند والدینی که از فرزندشان عصبانی هستند، احتمالاً از خودشان ناراحت و میترسند. بنابراین من آنچه را که فقط خشم بود به خشم به اضافه ترس یا غم و ناراحتی ترجمه کردم. بنابراین این واقعاً همه چیز را پیچیده می کند.
استرنز با اشاره به حوزه اخیر «تاریخ احساسات» میگوید: ما تمایل داریم دیدگاههایمان درباره احساسات را عمدتاً روانشناختی بدانیم، اما آنها دارای ابعاد اجتماعی، فرهنگی و تاریخی مهمی هستند. دانشمندان توجه جدیدی را به چگونگی تغییر این ایده ها در کشور و تغییر در طول زمان معطوف کرده اند. جنسیت را در نظر بگیرید: در گفتمان عمومی ما اغلب بحث های داغی در مورد دیدگاه های گسترده ای داریم که خشم در زنان مناسب نیست و آسیب پذیری یا غم در مردان چنین است.

مطالعه ای در سال 2019 نشان می دهد که دقیقاً در کجای این مفاهیم هستیم. گروهی متنوع از مردان و زنان جوان در مورد گریه مرد یا زنی در محیطهای کلیشهای «مردانه» مانند آتشنشانی و وزنهبرداری یا در محیطهای «زنانه» مانند پرستاری یا اسکیت بازی، داستانهایی را میخوانند. شرکت کنندگان بیشتر از پرستاران مرد گریه کردن آتش نشانان مرد را تایید کردند. در محیطهای «مردانه»، خوانندگان مردانی را که اشک میریزند از نظر عاطفی مناسبتر و قویتر ارزیابی کردند.
کشوری که در آن زندگی می کنیم به نحوه برخورد ما با احساسات و نحوه برخورد با آنها کمک می کند. تامیر و همکارانش در مطالعه ای بر روی تقریباً 4000 نفر در 19 کشور که به زودی در مجله روانشناس آمریکایی منتشر می شود، رابطه بین استفاده از راهبردهای تنظیم هیجان را با رضایت از زندگی، افسردگی و سلامت روانی عمومی آزمایش کردند.
او توضیح می دهد که در کشورهای فردگرا مانند آلمان، بریتانیا یا ایالات متحده، ما فکر می کنیم که احساسات در درون ما هستند و به ما می گویند که چگونه کار می کنیم. با این حال، تامیر میگوید که تحقیقات نشان میدهد که «در فرهنگهای جمعگرا، احساسات چیزی تلقی میشود که بین مردم اتفاق میافتد، و اینکه آیا ما در درون خود احساس خوبی داشته باشیم یا بد، واقعاً چیزی در مورد ما نمیگوید. مهمتر این است که چگونه رفتار کنیم و چه چیزی را بیان کنیم.» بهعنوان مثال، او میگوید، ارائه چهره پوکر به جای نشان دادن احساسات، برای مردم جوامع فردگرا مضر است، اما در جوامع جمعگراتر، افرادی که این کار را انجام میدهند، در واقع احساس بهتری دارند. او میگوید این ممکن است به این دلیل باشد که در جوامع فردگرا، مردم برای ابراز احساسات واقعی، حتی احساسات ناخوشایند ارزش قائل هستند. مردم در فرهنگهای جمعگرا به هماهنگی اجتماعی بیشتر اهمیت میدهند و ابراز احساسات منفی میتواند آن را مختل کند.
از آنجایی که این تحقیق در بسیاری از زمینه ها موج می زند، بینش های جدیدی مانند این ها دائما در حال ظهور هستند. همانطور که مانوئل گونزالس، روانشناس دانشگاه ایالتی مونتکلیر می گوید، طرز تفکر ما در مورد احساسات در زندگی ما نفوذ می کند. این به روش بزرگ شدن ما و بعداً کار و حتی فرهنگ ملی در کشوری که در آن زندگی می کنیم شکل می گیرد. گونزالس میگوید: «این باورها به شدت در نحوه برخورد ما با احساسات نفوذ میکنند، چگونه احساسات خود را مدیریت میکنیم، آنچه را که به خودمان اجازه میدهیم بیان کنیم [و] راههایی که احساسات در روابط ما منتشر میشوند – چه با خانواده، چه با دوستان، در محل کار، اینکه دیگران چگونه ما را درک می کنند و چگونه با ما رفتار می کنند.
برگرفته از مجله Scientificamerican
مترجم: صمد رشیدیان


